Begin 2026 vroeg de gemeente Amersfoort inwoners wat zij belangrijk vinden bij de opvang van asielzoekers. Meer dan 5.000 inwoners, ondernemers en organisaties dachten mee via buurtgesprekken, inloopmomenten en een breed onlineonderzoek.
Met die uitkomsten, gecombineerd met onze jarenlange ervaring met het opvangen van asielzoekers en ervaringen van andere gemeenten, stelden we randvoorwaarden en criteria op waarmee we mogelijke locaties gaan beoordelen. Ook maakten we een stappenplan voor hoe we tot een locatiekeuze komen. Vóórdat de gemeenteraad deze vaststelt, willen we van jou weten: hebben we de uitkomsten van de gesprekken goed vertaald? Zien we nog iets over het hoofd? De uitkomsten van de gesprekken vind je op Amersfoort.nl.
Deze vragenlijst heeft twee delen: vragen over het afwegingskader (de randvoorwaarden en criteria) en vragen over het stappenplan. Per criterium vragen we of het duidelijk is, of je het herkent vanuit de eerdere gesprekken, en of er iets mist. Aan het einde vragen we of er een criterium volledig ontbreekt. Ook als je niet meedeed aan eerdere gesprekken, kun je de vragenlijst gewoon invullen.
Deel 1: Het afwegingskader
Het afwegingskader bestaat uit randvoorwaarden en criteria. Voor een uitgebreidere uitleg van het afwegingskader kun je kijken op amersfoort.nl/aanpak-opvanglocaties.
Randvoorwaarden
Als eerste toetsen we alle locaties aan vijf randvoorwaarden. Als een locatie niet aan een van de randvoorwaarden voldoet, valt de locatie af.
De randvoorwaarden zijn:
- De locatie ligt in Amersfoort.
- De locatie ligt niet op een bedrijventerrein waar bedrijven meer geluid mogen maken dan in een woonwijk.
- De locatie ligt niet in het NatuurNetwerk Nederland, het overkoepelende netwerk van beschermde natuurgebieden in Nederland.
- De eigenaar stelt de locatie beschikbaar.
- De locatie is geen bestaande woning of appartement.
Criteria
We toetsen vervolgens overgebleven locaties op vijf criteria. Hieronder leggen we elk criterium kort uit en stellen we een aantal vragen.
Criterium 1: Sociale balans en draagkracht van de wijk of het dorp
Bij dit criterium kijken we naar de sociale draagkracht van een wijk en dorp: in hoeverre kan een wijk of een dorp de komst van een opvanglocatie op een goede, veilige en duurzame manier opvangen? Daarvoor gebruiken we bestaande cijfers over buurten en wijken in Amersfoort, zoals sociaaleconomische kenmerken (inkomen, opleiding, werk) en hoe inwoners hun leefomgeving ervaren op het gebied van leefbaarheid, veiligheid en sociale samenhang. De uitkomsten vergelijken we met het Amersfoortse gemiddelde.
Criterium 2: Nabijheid van voorzieningen
Hierbij kijken we of een opvanglocatie voldoende bereikbare voorzieningen heeft voor de dagelijkse behoeften van de bewoners. En dan specifiek de voorzieningen die zij daadwerkelijk gebruiken. Denk aan winkels, openbaar vervoer en onderwijs. (Bereikbaarheid voor hulpdiensten komt later aan bod.) We kijken niet alleen naar afstand, maar ook naar hoe goed bewoners deze voorzieningen te voet, met de fiets of met het ov kunnen bereiken. Het COA heeft daar vaste normen voor. We vergelijken locaties onderling en verdelen ze in drie categorieën:
- Voldoet aan de norm
- Acceptabel
- Voldoet niet aan de norm
Criterium 3: Impact op de omgeving
We kijken naar de invloed die een opvanglocatie kan hebben op de directe omgeving. Dat meten we in de afstand tot woningen en hoeveel woningen zich in de buurt bevinden. Ook weegt mee of de opvang in een bestaand gebouw kan of dat nieuwbouw nodig is. Weinig afstand tot veel woningen en nieuwbouw heeft meer invloed op de omgeving. Een locatie kan 0, 1 of 2 punten krijgen. Hoe groter de invloed, hoe lager het aantal punten.
Criterium 4: Beschikbaarheid en haalbaarheid van de locatie
We beoordelen hoe snel we een locatie kunnen realiseren en of dit kan met de beschikbare middelen. Zo kijken we bijvoorbeeld of nutsvoorzieningen (gas, water, elektriciteit) al aanwezig zijn. En of een locatie in eigendom is van de gemeente of niet. We kijk ook naar hoe lang we de locatie kunnen gebruiken. Een locatie kan per criterium 0, 1 of 2 punten krijgen. Hoe beter de beschikbaarheid of haalbaarheid, hoe meer punten een locatie krijgt.
Criterium 5: Bestaande initiatieven en afspraken
Tot slot kijken we of een opvanglocatie samengaat met plannen die al bestaan, op de locatie zelf of in de directe omgeving. Denk aan woningbouwplannen, andere ruimtelijke ontwikkelingen of afspraken die al met de gemeente zijn gemaakt. Een locatie kan per criterium 0, 1 of 2 punten krijgen. Als er sprake is van andere plannen of afspraken die niet goed samengaan met een opvanglocatie, krijgt een locatie minder punten.
Ontbreekt er een criterium?
We hebben vijf criteria opgesteld op basis van de eerdere gesprekken met inwoners. Sommige onderwerpen die inwoners belangrijk vinden, passen niet in meetbare criteria. Die verwerken we op een andere manier in het stappenplan. Denk aan:
- Veiligheid
- Spreiding van locaties over de stad
- De wens om eventuele grote locaties aan de rand van de stad te plaatsen
- Bereikbaarheid voor hulpdiensten
- Capaciteit van voorzieningen
- Aandachtspunten voor integratie
Maar misschien mist er naar jouw mening nog iets anders in de criteria.
Deel 2: Het stappenplan
Naast de criteria stelden we een stappenplan op voor hoe we tot een locatiekeuze komen. Hieronder leggen we de stappen en uitgangspunten kort uit.
De uitgangspunten
Voor het hele proces gelden vijf uitgangspunten:
- Duidelijkheid over het proces: we maken duidelijk welke stappen we zetten, wat al vaststaat en wat we nog gaan onderzoeken.
- Heldere communicatie: we informeren stap voor stap en zijn open over onzekerheden in planning en aantallen. Er is een vast aanspreekpunt.
- Openheid over afwegingen: we leggen uit waarom locaties wel of niet doorgaan. We publiceren gemaakte afwegingen actief.
- Regie bij de gemeenteraad: we informeren de raad actief en de raad neemt besluiten over de hoofdlijnen en de uiteindelijke locaties. Locaties maken we pas openbaar nadat de raad ze heeft kunnen beoordelen.
- Participatie wanneer locaties concreet in beeld komen: inwoners denken mee, zodra er concreet zicht is op een mogelijke locatie. Dus vóórdat een definitief besluit valt.
De stappen
We stelden ook een stappenplan op voor hoe we tot een locatiekeuze komen met vier stappen:
- Stap 1 — Eerste selectie: we starten met een grote lijst van mogelijke locaties. Op basis van de randvoorwaarden en criteria maken we hieruit een kleinere selectie van kansrijke locaties en krijgen de locaties punten.
- Stap 2 —Voorkeursscenario: het college voegt de kansrijke locaties samen tot één of meer opvangscenario’s. Elk scenario bevat enkele locaties die samen voldoende opvangplekken bieden. De gemeenteraad kiest een voorkeursscenario.
- Stap 3 —Participatie en onderzoek: voor de locaties uit het voorkeursscenario gaan we in gesprek met direct omwonenden en betrokkenen. We onderzoeken de haalbaarheid verder en kijken welke maatregelen nodig zijn. Denk hierbij aan veiligheid, financiële haalbaarheid, capaciteit van voorzieningen, etc.
- Stap 4 — De gemeenteraad neemt een besluit: op basis van alle informatie neemt de gemeenteraad een besluit over de definitieve locaties. Daarna volgt per locatie een eigen participatie- en uitwerkingsproces.
Tot slot
Hartelijk dank voor je tijd en je mening. Met jouw antwoorden bekijken we de criteria en het stappenplan nogmaals en passen we ze zo nodig aan. Daarna legt het college beide stukken ter vaststelling voor aan de gemeenteraad, samen met een overzicht van de reacties die we hebben ontvangen. Zo kan de raad een weloverwogen besluit nemen. Wil je op de hoogte blijven? Meld je dan aan voor de Nieuwsbrief opvang asielzoekers. Deze verzenden we per e-mail.